Xin chào, bạn hãy | Đăng nhập

Đăng bài

Lễ gội đầu

Lễ hội truyền thống 03/05/2021

        Chắc hẳn mọi người sẽ rất ngạc nhiên khi lần đầu tiên nghe đến " Lễ hội gội đầu " 

Một lễ hội thật đặc biệt

 

         Sơn La - một tỉnh cao nguyên trù phú và thơ mộng ở vùng Tây Bắc Việt Nam. Nằm ở thượng nguồn của dòng sông Đà hùng vĩ, Sơn La không chỉ được biết đến là địa danh có phong cảnh sơn thuỷ hữu tình mà còn là một miền đất có nền văn hoá phong phú và đậm đà bản sắc. Đây là nơi quần cư của cộng đồng 12 dân tộc anh em, trong đó người Thái chiếm đa số. Đồng bào dân tộc Thái nói chung và người Thái trắng nói riêng có nhiều sinh hoạt văn hoá hết sức độc đáo thông qua các lễ hội truyền thống của mình. Một trong số đó là lễ hội gội đầu của người Thái trắng.

        Mặc dù chỉ diễn ra trong một gian ngắn ngủi, nhưng Lễ hội gội đầu lại có ý nghĩa hết sức quan trọng trong đời sống tâm linh của bà con dân tộc Thái Trắng, thể hiện tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái và đạo lý uống nước nhớ nguồn cao đẹp của dân tộc. Tham gia lễ hội, người xem không chỉ có dịp được tìm hiểu, khám phá những nét văn hoá độc đáo, thú vị trong sinh hoạt văn hoá cộng đồng của bà con mà còn được tận mắt chứng kiến và lắng nghe hơi thở của cuộc sống đang đổi thay từng ngày trên vùng tái định cư phục vụ cho công trình thuỷ điện lớn nhất Đông Nam Á - Thuỷ điện Sơn La.

              Theo phong tục của người thái trắng từ xa xưa lễ hội gội đầu được tiến hành từ trưa ngày cuối cùng trong năm, đánh dấu thời điểm đã qua năm cũ, rũ bỏ cái cũ, đón nhận cái mới. Trước đó hàng tuần các cô các bà, chị em người thái đã vo gạo nếp lấy nước. Nước gạo được đổ vào cất nồi cất giữ cả tuần hoặc lâu hơn, để càng chua càng tốt. Đó là nước gội dành cho đàn bà con gái. Nước tắm thường là nước thơm của cây mùi già. Còn đàn ông nước gội là bồ kết. Người ta nướng bồ kết rồi bẻ ra ngâm vào nước đun sôi, mọi người đều mặc áo váy đẹp. Phụ nữ trong mặc cóm khẩu, áo ngắn trong là khẩu nọi ngoài còn khoác Slửa luông (một loại áo dài của người Thái) vải đen, từ hai vai có hai dải màu buông xuống trước ngực trông rất điệu đà. Ngày nay slửa luông cũng có người may cải tiến thắt đáy ở eo lưng, không thẳng vạt như các áo cổ xưa. Đàn ông thì mặc giản dị hơn, áo mới vải đen, nút vải, đầu quấn khăn màu tối.

            Thầy mo chuẩn bị, bao kiếm của tổ tiên, vai vác cây súng kíp, thông seng ở thắt lưng (thông seng là cái túi nhỏ có trang trí hoa văn bằng chỉ ngũ sắc) trong đựng của quí như tiền vàng bạc. Thông seng được coi như túi ngọc quí đeo bên người, là vật đạn bắn không thủng.

                 Người đứng đầu bản hoặc Ông thầy mo đi đầu dẫn đoàn, trống hai người khiêng. Trống đánh nhịp ba và đệm một nhịp chiêng. Đoàn người làm lễ gội đầu lặng lẽ theo hàng một đi ra bờ sông như một đám rước. Họ vác theo bắng nước gội, tay cầm một cành lá xanh là dùng trong nghi thức lễ gội đầu.

Đến bờ sông, đàn ông và các bé trai đi ngược lên phía thượng nguồn chừng dăm chục mét. Đàn bà và các bé gái ở phía dưới dòng. Lúc này, người chủ lễ mới hát lên lời khấn thần linh, đại ý như sau:

                                  Năm hết tết đến, tết đến tiễn cái cũ đi, cái tốt thì ta mang về
                                   Cầu cho năm mới làm ăn phát đạt
                                   Cái xấu cái cũ hãy đi xa, đi xa mãi, đừng bao giờ quay về nữa
                                   Cái mới cho mọi người thêm nhiều may mắn... 
 Sau lời hát tiễn đưa, chủ lễ giương súng chĩa lên trời nổ phát đạn làm hiệu lệnh.

Bắt đầu việc gội đầu. Phụ nữ cởi áo yếm, từ từ bước xuống dòng sông. Nước ngập đến đâu thì váy vén đến đó. Họ từ từ cúi đầu xỏa tóc xuống dòng sông, tay cầm cành lá xanh nhúng xuống nước rồi đập nhẹ lên mái tóc nhiều lần cho ướt đẫm. Tất cả những gì không may mắn trong năm qua giờ đây không còn là nỗi bận lòng, nó sẽ được xua đi hết. Những bát nước gạo đã được ngâm cho chua nhẹ được xối từ từ, gợi lên mọi điều tốt đẹp cho ngày mai bước vào năm mới thật tinh khôi.

Việc sau cùng diễn ra bên dòng sông là giặt rũ tất cả quần áo váy cho sach sẽ trước khi ra về để hoàn tất lễ gội đầu tất niên.

                          

 

2689 lượt xem

  

  • Hang A Phủ - xã Hồng Ngài

    Hang A Phủ - xã Hồng Ngài

    by 06/08/2021- 375 view

    Tác phẩm “Vợ chồng A Phủ” do nhà văn Tô Hoài viết năm 1952 được xây dựng từ những nguyên mẫu có thật trong đời sống xã hội thời bấy giờ ở Tường Sơn, Châu Phù Yên (cũ) thuộc huyện vùng cao Bắc Yên, ngày nay. […]

  • Bí xanh thơm đặc sản Sơn La

    by 10/06/2021- 713 view

    Bí xanh là món ăn quen thuộc với người dân Việt Nam khắp mọi miền. Bí xanh có thể xào, luộc, nấu canh đều rất ngon. Đặc biệt lại dễ dàng chế biến. […]

  • Măng nứa Sơn La

    Măng nứa Sơn La

    by 10/06/2021- 464 view

    Măng nứa là một trong những đặc sản ưa thích của tỉnh Sơn La. Măng sau thu hái được luộc luôn sau đó chuyển về và giao luôn do măng sau hái để sẽ bị cương nên luộc càng sớm càng ngon. […]

  • Mận hậu Ruby

    Mận hậu Ruby

    by 10/06/2021- 469 view

    Ngày 2.6.2021, tỉnh Sơn La chính thức ra mắt thương hiệu “Mận hậu Ruby” - được tuyển chọn từ những vườn mận được chăm sóc kỹ lưỡng nhất, cho trái ngọt nhất, kích thước đồng đều nhất - với mong muốn tạo một vị thế mới ... […]

  • Vịt Chiềng Mai

    Vịt Chiềng Mai

    by 27/05/2021- 517 view

    Khác với các loại vịt thông thường, vịt Chiềng Mai có trọng lượng không lớn, trung bình chỉ từ 1,5-1,7 kg, xương nhỏ, da có màu vàng đặc trưng, thịt thơm, vị ngọt, thịt vịt mềm nhưng không bở, béo nhưng không ngán. […]

Từ khóa tìm nhiều nhất